مشخصات

عنوان: شناسایی، ریشه یابی و احیاء طرحها و نقوش فرش دستباف ایران (قالی چهارمحال و بختیاری)

گروه تخصصی:  هنر و معماری

سازمان مجری:  مرکز ملی فرش ایران 

گروه پژوهشی: طرح و نقش

پژوهشگران: 
زارعی محمدرضا (مسئول طرح)

تاریخ خاتمه:  1382

کارفرما: 

خروجی طرح: 
نوع: طرح و نقش

 
تلفن: 

نشانی سازمان مجری: 
 

چکیده:

در این تحقیق سعی شده است، طرحها، نقشها و رنگ قالیهای استان چهارمحال و بختیاری به تفکیک جغرافیایی مورد شناسایی قرار گیرد. مناطق بافت شهری مانند شهرکرد، بن، سامان و نیز مناطق روستایی این استان هر کدام دارای ویژگیهای خاص در طرح، نقش و رنگ می باشند. این ویژگیها بیانگر خصوصیات فرشهای شهری و روستایی استان چهارمحال و بختیاری می باشد.
طرح، نقش و رنگ جزء متغیرهای اصلی ما می باشد که بیشتر جنبه توصیفی دارند. از متغیرهای فرعی می توان به تکنیکهای بافت که چند ارزشی است (لول، تخت و ....) و نیز ابعاد و رجشمار که متغیرهای کمی می باشد، اشاره نمود
.
منابع مطالعات تاریخی در این تحقیق عبارتند از منابع مکتوب که در کتابخانه های مختلف و در زمینه تاریخچه چهارمحال و بختیاری، تاریخچه نقوش و طرحها را شامل شده. منابع شفاهی نیز نقل قولهای مردم و اهل فن در زمینه فرش و فرشبافی بود در مورد منابع تصویری بیشتر از تصاویر اشیاء و آثار باستانی و بر نقوش بناهای مختلف استفاده شده است. در تحقیقات توصیفی به تشریح ویژگیهای طرح، نقش و رنگ فرشهای مناطق مختلف پرداخته شده است. که با این توضیحات می توان به نمایی کلی از فرش استان چهارمحال و بختیاری رسید
.
مناطق بافت عشایری شهرستانهای فارسان و اردل در داخل استان و شهرها و روستاهای مسجدسلیمان، لالی و سردشت در استان خوزستان می باشد. پس از جمع آوری تصاویر فرشهای این مناطق در تحقیقات میدانی و نیز شرح و توصیف این طرحها و نقوش با استفاده با استفاده از روشهای تاریخی و توصیفی به ترتیب اهمیت شهرستانهای این استان و نیز نظم آلبومها به تنظیم تصاویر (در آلبومها) و توضیحات ویژگی فرش مناطق (در گزارش نهایی) پرداخته شد
.
تصاویر طرح و نقش و مواد اولیه و ابزار، خامه های رنگی و نیز تصاویر طرحها و نقوش طراحی شده با دست، در آلبومهای جداگانه ای جمع آوری شده اند که این آلبومها ما را در شناسایی بهتر ویژگیهای فرش این استان یاری می دهد. از مهمترین مناطق بافت در شهرستان شهرکرد چالشتر است و طرحهای آن که عبارتند از: قابی سرو و کاج، خشتی، لچک و ترنج و افشان بته ای که در اکثر نقاط این شهرستان اجرا می شود. از دیگر مناطق مهم این شهرستان می توان به فرخشهر (با طرح خشتی و لچک ترنج)، شلمزار و گهرو (با طرح محرابی گلدانی و خشتی) اشاره نمود. در شهرستان بروجن در شهرهای نفنه،گندمان، فرادنبه، بلداچی به ترتیب فرشهای یلمه، ارمنی، گل پتو و خشتی مورد الگو و بافت قرار می گیرد. در منطقه لردگان نیز بیشتر طرحهای ترنج نایین با گره جفتی رایج می باشد
.
در شهرستان فارسان طرح غالب لچک ترنج بابا حیدری است ولی نمونه های قابی و حوضی لری یختیاری نیز در میان عشایر بافته می شود. طرحهای قابی اولادو دشتک از مهمترین طرحهای شهرستان اردل می باشد که عشایر خوزستان از این گوته طرحها و طرحهای بابا حیدری الگوبرداری می کنند
.
نقوش و طرحها در مناطق شهری حالت گردان، در مناطق عشایری کاملا شکسته و در مناطق روستایی حالت بین گردان و شکسته را دارد. رنگبندی فرشهای عشایر عموما گرمتر و نیز تیره تر از فرشهای شهری و روستایی است
.



کلیدواژگان: چهارمحال و بختیاری، ریشه یابی، احیاء، نقوش

 
 
Title:

Abstract:

Keyword(s):