مشخصات

عنوان: بررسی تاثیر شرایط محیطی کارگاههای فرش دستباف بر کیفیت آن

گروه تخصصی:  فنی و مهندسی

سازمان مجری:  مرکز ملی فرش ایران 

گروه پژوهشی: فنی

پژوهشگران: 
کریمی محمد (مسئول طرح)

تاریخ خاتمه:  1388

کارفرما: 

خروجی طرح: 
نوع: فنی

 
تلفن: 

نشانی سازمان مجری: 
 

چکیده:

مدت زمان سپری شده برای فرش دستباف بسیار طولانی است و این مدت زمان که وابسته به طرح، ظرافت و جنس الیاف بکاررفته در بافت، بهره وری نیروی انسانی و مقطع زمانی سال است، غالبا بین شش ماه تا یک سال و یا حتی بیشتر از آن به طول می انجامد. از این رو شرایط محیطی کارگاه ها از قبیل دما، رطوبت، نور و غیره مستقیما روی کیفیت فرش تاثیرگذار می باشد. در این تحقیق سه ناحیه مازندران، قم و نائین که دارای شرایط آب و هوای متفاوت هستند برای بافت انتخاب شدند. نخهای چله بکار رفته برای دارکشی، پنبه 6 لای نائین، چله پنبه- پلی استر خشک تاب، پنبه 3 لا گرد ترتاب و پنبه 1 لا گرد خشک تاب بودند. شایان ذکر است چله پنبه- پلی استر با توجه به شناسنامه طرح و سنت رایج مناطق ترکی باف شمال کشور، یعنی استفاده از نخ چله خشک تاب تبریز که دارای درصدی پلی استر است، انتخاب گردید. ابعاد نمونه روی دار 40*80 سانتی مترمربع در نظر گرفته شد. دو نوع خامه پشمی که دارای رنگ های لاکی و کرم بودند برای بافت استفاده شد. سرعت بافت فرش ها به گونه ای تنطیم شد که مدت زمان بافت کامل فرش یکسال بطول بیانجامد. همزمان با عمل بافت، درجه حرارت و رطوبت محیط بافت به وسیله ابزارهای نصب شده اندازه گیری شد. در هر ناحیه 8 نمونه دار در کارگاهها یا خانه های مختلف نصب و مورد بررسی قرار گرفت. بعد از اتمام فرآیند بافت، نمونه ها برای ارزیابی تاثیر شرایط محیطی بر کیفیت نهایی فرشهای آزمایشی از جهت رنگ پریدگی، استحکام نخ چله و نخ پرز، تقارن ابعاد و سایر موارد، مورد آزمون های مختلف قرار گرفتند. نتایج نشان می دهد که عامل رطوبت بیشترین تاثیر را بر نمونه ها داشته است. وجود رطوبت در محیط کارگاههای بافت فرش در کنار حرارت باعث می شود خواص مکانیکی نخهای چله نهایی فرش دستباف که از جنس پنبه یا پنبه- پلی استر هستند تغییر نماید. رطوبت باعث افزایش استحکام و مدول و کاهش ازدیاد طول تا پارگی نخ چله پنبه ای و حتی پنبه پلی استر می گردد. البته میزان افزایش استحکام در نخ پنبه پلی استر به دلیل جذب رطوبت کمتر نسبت به نخ پنبه خالص کمتر است. همچنین با توجه به تحقیقات انجام شده در کارگاههای مورد آزمون، رطوبت بالاتر از 50 درصد در محیط کارگاهها، به ویژه اگر دما نیز بالا باشد، باعث شل شدن نخهای چله، دشواری عملیات بافت و بروز عیب در قالی نهایی می گردد. شرایط محیطی کارگاه بافندگی در طول مدت بافت تاثیری بر رنگ و تقارن ابعاد قالی های مورد آزمون ندارد.



کلیدواژگان: فرش دستباف، شرایط محیطی، کیفیت، کارگاه

 
 
Title:

Abstract:

Keyword(s):