مشخصات

عنوان: شناسایی و ارائه بهترین شیوه استخراج مواد رنگزای موجود در گیاه روناس به منظور رنگرزی خامه قالی

گروه تخصصی:  فنی و مهندسی

سازمان مجری:  مرکز ملی فرش ایران 

گروه پژوهشی: فنی

پژوهشگران: 
تاریخ خاتمه:  1390

کارفرما: 

خروجی طرح: 
نوع: فنی

 
تلفن: 

نشانی سازمان مجری: 
 

چکیده:

در این طرح تحقیقاتی، استخراج مواد رنگزای موجود در گیاه روناس به منظور رنگرزی خامه قالی مورد بررسی قرار گرفته است. در این راستا ابتدا مواد رنگزای روناس به دو روش مداوم و غیرمداوم استخراج شده است. در روش مداوم از سوکسله با حلال متانول استفاده شده است. در روش غیرمداوم از اسید سولفوروس، آب، مخلوطی از آب و متانول، مخلوطی از آب و اتانول بعنوان حلال استخراج مورد استفاده قرار گرفته است. پارامترهای مورد بررسی جهت بهینه سازی شرایط استخراج عبارت بودند از روش استخراج، دما، زمان، مقدار حلال. مقدار مواد رنگزای استخراج شده در هر آزمایش به روش اسپکتروفتومتری و کروماتوگرافی با عملکرد عالی(HPLC) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که استفاده از مخلوطی از آب و اتانول بهترین حلال برای استخراج مواد رنگزای موجود در گیاه روناس است. مواد استخراج شده از گیاه روناس تغلیظ سازی و به دو صورت عصاره تغلیظ شده و پودر خشک برای رنگرزی خامه قالی کرمانشاهی و بلوچی بکار رفت. به منظور پایدارسازی و سهولت در استفاده از مواد استخراج شده و همچنین نگهداری آنها چهار فرمولاسیون مختلف ارائه گردید. عصاره تغلیظ شده و پودر خشک حاصل از عصاره برای رنگرزی خامه قالی کرمانشاهی و بلوچی به روش پیش دندانه به کار رفت و خواص رنگرزی کالاهای رنگرزی شده از قبیل ویژگی های رنگی، ثبات شستشویی، ثبات نوری و ثبات سایشی اندازه گیری شد. به منظور مقایسه عملکرد عصاره و همچنین پودر خشک تهیه شده از عصاره خامه قالی کرمانشاهی و بلوچی با پودر خشک گیاه رنگرزی شده و ویژگی های رنگرزی آنها به دست آمد. نتایج نشان داد که در تمامی حالات کالاهای رنگرزی شده با پودر گیاه خشک دارای رنگهای سیرتری نسبت کالاهای رنگرزی شده با عصاره و پودر خشک حاصل از عصاره دارد گر چه این اختلاف در برخی از شرایط خیلی عمده نیست. مقایسه خواص ثباتی کالاهای رنگرزی شده با عصاره و پودر حاصل از آن با نمونه های رنگرزی شده با پودر خشک تقریبا یکسان است و اختلاف عمده ای وجود ندارد.



کلیدواژگان: استخراج، روناس، آلیزارین، پورپورین، رنگرزی، خامه قالی

 
 
Title:

Abstract:

Keyword(s):