مشخصات

عنوان: بررسی رنگزاهای طبیعی خامه قالی

گروه تخصصی:  فنی و مهندسی

سازمان مجری:  مرکز ملی فرش ایران 

گروه پژوهشی: فنی

پژوهشگران: 
ملکان فرزانه (مسئول طرح)

تاریخ خاتمه:  1391

کارفرما: 

خروجی طرح: 
نوع: مطالعاتی

 
تلفن: 

نشانی سازمان مجری: 
 

چکیده:

نخستین مواد رنگزای طبیعی مورد استفاده بشر، گیاهان و تفاله های گیاهانی همچون پوست گردو و انار بوده است. پس از آن انسان آموخت که می تواند از برخی حیوانات و نمکهای معدنی نیز به عنوان ماده رنگزا استفاده نماید. سپس آموخت تا از مواد جنبی همچون دندانه ها برای آسانی فرایند رنگرزی و بهبود کفیت آن بهره بگیرد. به علاوه بشر طی قرن ها یاد گرفت تا با استفاده مناسب از این مواد طبیعی، فام موردنظر را روی الیاف به وجود آورد و ثبات لازم را در آنها ایجاد کند.
رنگرزی الیاف پشم با رنگزاهای طبیعی با منشا گیاهی، معدنی و حیوانی از دیرباز معمول بوده است
.
رنگزاهای گیاهی مورد استفاده بیشتر شامل روناس، اسپرک، نیل، حنا، وسمه، جاشیر، گندل، برگ مو و تفاله های گیاهی حاوی مواد رنگزا بیشتر شامل پوست انار، پوست گردو و پوست پیاز بوده است
.
از رنگزاهای حیوانی می توان به قرمزدانه اشاره کرد که برای تمام رنگرزان قدیمی نام آشنا است
.
برای ایجاد فام متفاوت، از تر کیب رنگزاها با مواد غیرآلی (نمک فلزات چند ظرفیتی) مانند سولفات مس، سولفات آهن، کلرور قلع و غیره بهره می جویند. استفاده از نمک فلزات به عنوان واسطه برای ایجاد کمپلکس با مولکول رنگزا و به منظور افزایش ثبات های عمومی رنگ روی کالا انجام می شود. این نمکها که دندانه خوانده می شوند به دو دسته تقسیم می گردند، نمکهای بی رنگ مانند نمکهای آلومینیوم و قلع که برای دستیابی به ثبات عمومی رضایتبخش به کار برده می شوند. نمکهای رنگی مانند، سولفات آهن، سولفات مس و بیکرومات پتاسیم که به منظور افزایش ثبات عمومی و حصول فام مورد نظر به کار می روند
.
به دلیل ویژگیهای منحصربه فرد رنگزاهای طبیعی مانند عدم حساسیت و شفافیت رنگها به مرور زمان در این طرح مطالعاتی به بیان برخی از ویژگیهای رنگزاهای طبیعی حیوانی، گیاهی و فلزی پرداخته ایم تا با معرفی و شناخت کامل ویژگیهای آن رنگزاها بتوانیم در فراگیر نمودن استفاده از این رنگزاها در رنگرزی الیاف مورد مصرف در فرش دستباف گامی هرچند کوچک برداریم
.



کلیدواژگان: رنگرزی طبیعی، خامه قالی، رنگزای حیوانی، پوست گردو

 
 
Title:

Abstract:

Keyword(s):